رویان

رویان

رویان شهری زیبا ، توریستی و تاریخی با گستره ای از "کوه و دشت و دریا " با پیشینه ای کهن و و آینده ای پرامید با تاریخی درخشان و فرهنگی غنی و دریای مواج با بیشه زارهایی مملو از درخت و دشت و صحرایی پراز گل و گیاه همراه با مزارع سبز برنج کاری منتهی به سلسله جبال البرز و آبشار دلفریب آبپری ، در شمالی ترین نقطه کشور عزیزمان ایران جاخوش کرده است ، همچنین یکی از شهرهای استان مازندران است. اگر رویان نامی آشنا برای متاخرین نباشد برای آنان که با شاهکارهای ادبیات کهن ایران مؤانستی داشته و دارند این نام یادآور جغرافیای حماسی یلان ایران درخطۀ افسانه ای تبرستان قدیم است ، منطقه رویان در زمان های گذشته بسیار پهناورتراز حدود کنونی رویان فعلی بوده ، محدودۀ رویان ابتدا از تنکابن تا سی سنگان ، سپس از رودسر تا آمل و بعدها نمک آبرود چالوس تا الیشه رود در غرب آمل بود ، که روزگاری خاستگاه قیام علویان و فرمانروایان مستقل پادوسبانی بوده است ، نام قدیمی رویان فعلی ، بندر الهم بوده که بر کنار دریا جای بازرگانان و کشتی بانان بوده ویک بندر تاریخی بود که بعنوان بندر مواصلاتی و تنها راه ارتباطی به مناطق ییلاقی کجور و نور بود ، بعدها اسمش به اهلمده ، المده و علمده تغییر یافت که تا سال ۱۳۷۰ جزء حوزه استحفاظی نوشهر بوده ودر سال­ 1375 پس از تصویب تبدیل روستای علمده توابع بخش مرکزی شهرستان نور به شهر و نسبت تاریخی و تنگاتنگ روستای مذکور با منطقه رویان، شهر مذکور به شهر رویان تغییر نام یافت. رویان در غرب استان مازندران و در کناره دریای خزر واقع شده است که از سمت شرق به شهرستان نور و از غرب به شهرستان نوشهر، از شمال در مجاورت دریا خزر از جنوب به کوه­های البرز منتهی میگردد. فاصله با مرکز استان مازندران با شهر ساری حدوداً ۱۱۸ کیلومتر است. در سال ۱۳۸۵ دارای جمعیت ۹۲۰۰ نفر جمعیت بوده است این نقطه شهری درحال حاضر در منتهی الیه غرب شهرستان نور و مجاورت شهرستان نوشهر قرار گرفته است.

همچنین در اوستا دریشتها ، روئیشین مند و در جای دیگر بنام راوی دیتا (کوهی که رنگش به سرخی می زند که در آن گیاهان فراوان می روید.) شناخته شده است ، در حدود العالم نام رویان رودان یا روذان بوده که بدلیل کثرت رود که در ناحیه جاری است منطقه به رویان نام گرفت،در کتاب جغرافیای ایرانشهر روان و دردیگر کتب اسلامی رویانج و روین و روبنج دیده شده است. حماسۀ آرش کمانگیرکه از اهالی رویان باستان بود و پرتاب تیرش مرز ایران و توران را مشخص می کرد ، بهمین مناسبت سیزدهم تیرماه (تیرجشن) از گذشته تا بحال هر ساله اجرا می شد .

از قرن هفتم هجری به دلیل حمله مغول ها این لغت زیبای کهنسال کم کم روبه فراموشی نهاده و واژه رستمدار به این ناحیه قدیمی اطلاق گردیده ، رستمدار لغت تحریف شده استندار نام حاکمان رویان می باشد، تا سال ۸۵۷ه.ق منطقه بنام رستمدار بوده که پس از مرگ ملک کیومرث بن ملک بیستون  احداث کنندۀ بقعۀ باستانی جمشید کیاسلطان رویان ، رستمدار به دو قسمت نوربه حکمرانی ملک کاووس و کجور به حکمرانی ملک اسکندر تقسیم گردید، رویان فعلی نقش یک بندر و به عنوان مرکز قشلاقی حکومت پادوسبانان بوده است .

اولین حکومت در رویان در زمان قبادساسانی به نام سوخرانیان یا قارنیان که در سال۲۲۴ه.ق در رویان حکومت می کردند. پس از آن پادوسبانان تاسال ۲۲تا ۱۰۰۶ ه.ق در رویان حکومت می کردند،پس از مرگ پیروز ساسانی فرزندش بلاش به حکومت رسید سپس قباد برادر دیگرش بکمک هپتالیان(خاقان) حکومت را از آن خود کرد، تا اینکه بلاش مرد و جاماسب به ارمنستان فرار کرد و در آنجا قدرتی بهم زد .

گیلانشاه از نوادگان جاماسب بود منجمان اتفاق کردند بر رویان و تبرستان فرمانروا خواهد شد لذا گیلانشاه به آیین آوارگان بار و بنه برداشت و با چند گاو گیلی به رویان و تبرستان آمد ، در جنگ ها به آذرولاش حاکم تبرستان کمک کرد ، بعدها وقتی آذرولاش متوجه نسب اوشد حکومت رویان را در اختیار او گذاشت ، زیرا فهمیده بود از نوادگان جاماسب ساسانی است . او را دوپسر بود ، دابویه و پادوسبان ، دابویه حاکم گیلان شد و پادوسبان که مردی خوش خلق و خوی بود حاکم رویان شد، فرزندانش بنام پادوسبانان تحت عناوین اسپهبدان ، استنداران و ملکان در رویان فرمانروایی داشتند، در سال ۲۵۰ ه.ق قیام علویان در رویان اتفاق افتاد.در زمان حکومت ملک کیومرث بن ملک بیستون سی و ششمین پادوسبان تشیع در رویان به عنوان مذهب رسمی اعلام شد این حاکم دستور داد در منطقه هر جاکه نشان مزار بزرگان دین باشد ، عمارت مرغوب برآن بسازند ، از جمله این عمارت جمشید کیا سلطان  در محوطه قبرستان و مسجد جامع شهر رویان است که بر فراز تپه ای به طرز باشکوهی بسال ۸۵۱ ه.ق ساخته شد که قدمت تاریخی شهر را بازگو می کند.

رودخانه های جاری در رویان به ترتیب رودخانه گلندرود(کچرود یا کالج رود) که از دامنۀ کوه سیا سنگ به ارتفاع ۳۴۳۵ متر در سی و هفت کیلومتری جنوب شهر رویان سرچشمه می گیردودر جهت شمال جریان دارد، طول رودخانه ۵۴ کیلومتر می باشد و شاخه ای از این رود از مرکز شهر رویان به دریا می ریزد که به دلیل این که رود از کنار امام زاده می گذرد به  آقا کیله معروف است.

رودخانه سبزه رود در منطقه خاور شهر رویان قرار دارد ، که از پس مانده های آب مزارع و در زمانی که منطقه از بارش تند برخوردار است تمامی آب ها را در خود جای می دهد ، این رودخانه باعث شده که در زمان طوفان و سیل ، شهر دچار حادثه نگردد.

رودخانه بعدی بره که در سرحد نور و رویان قرار دارد که آب های اضافی آب بندان های نور و رویان از طریق مصب این رودخانه به دریا می ریزد . از این رود در بسیاری از سفرنامه ها به عنوان مرز نور و کجور (ناتل رستاق و کجرستاق) یاد شده است.

منطقه کوهپایه ای رویان از جنگلهای انبوه پوشیده شده که پوشش گیاهی آن شامل درختان ممرز، افرا ، تسکا ، ملج می باشد.

از نظر اقتصادی بیشتر مردم شهر به کار کشاورزی خصوصاً برنج کاری مشغول هستند عده ای هم به طور فصلی به ماهیگیری ، عده ای هم در بازارچه روسی که از طرف شهرداری احداث شده در آن پوشاک و لوازم خانگی به فروش می رسانند همچنین پاساژ الماس ، پاساژ الغدیر و در آن واقع است ، نیز بازارچه سنتی رویان که بعضی از کسبه ها مشغول به کار می باشند.بازارماهی فروشان هم در کنار بازارروسی قرار دارد که به فروش ماهیان دریای خزر خصوصاً ماهی سفید و کفال می پردازند.

همچنین شهرداری رویان در سال ۱۳۳۲ تاسیس شد ،  اولین مرکز آموزشی آن دبستان مولوی بوده که همزمان با دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ تاسیس شد .

پارک های رویان عبارتند از پارک کوثر ، پارک شهدا ، پارک آزادگان ، پارک ورزش و پارک جنگلی رویان که در فاصله ۷ کیلومتری حنوب آن نزدیک آبشار آبپری قرار دارد.

درشهر رویان چندین آموزشگاه در مقاطع مختلف تحصیلی فعالیت دارند که حداقل ۴۰ روستای منطقه را از نظر فرهنگی پوشش می دهند .
همچنین در سال ۱۳۸۴ مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی  مازیار در رویان تاسیس شد ، امید است که در آینده ای نه چندان دور با تاسیس بخشداری در این شهر شاهد رونق بیشتر شهر باشیم .

مشخصات جغرافیایی

منطقه رویان را می­توان در سه بخش بررسی نمود: ۱- بخش جلگه­ای ۲- بخش کوهپایه­ای ۳- بخش کوهستانی. تیر و مرداد گرمترین ماه­های بخش جلگه­ای ناحیه به­شمار می­آیند. در شهر رویان در فصل گرما که از خرداد شروع می­شود دما با سرعت بیشتری افزایش یافته و پس از رسیدن به نقطه اوج خود در تیر و مرداد بتدریج از اواخر مرداد کاهش می­یابد . بخش جلگه­ای ناحیه در چهار ماه از سال با کمبود بارش مواجه است. این چهار ماه عبارتند از فروردین، اردیبهشت، خرداد و تیر،

×

امروز پنج شنبه ۰۲ آذر ۱۳۹۶ساعت